Say, Mescid-i Haram içinde yer alan Safa ve Merve tepeleri arasında yedi kez gidip gelinmesidir. Tavaftan sonra yapılır ve umre ile haccın önemli bir bölümüdür.
Sayin Anlamı ve Kökeni
İslami gelenekte anlatılan rivayete göre say, Hz. İbrahim’in eşi Hz. Hacer’in, oğlu Hz. İsmail için su ararken Safa ve Merve tepeleri arasında koşuşturmasını anımsatır. Bu yürüyüş, günümüzde hac ve umre ibadetinin bir parçası olarak tekrarlanır ve sabır, çaba ve teslimiyet temalarını simgelediği düşünülür.
Nereden Başlanır?
Say, Safa tepesinden başlar ve Merve tepesinde biter. Safa’dan Merve’ye bir gidiş bir tur, Merve’den Safa’ya dönüş ise ikinci tur sayılır; toplamda yedi tur tamamlanarak Merve’de bitirilir.
Say Alanının Mimarisi
Tarihte açık havada, kum ve taşlık bir arazi olan Safa-Merve güzergahı, günümüzde çok katlı, klimalı, mermer zeminli kapalı bir koridora dönüştürülmüştür. Koridor; zemin kat, birinci kat ve ikinci kat olmak üzere birden fazla seviyeden oluşur, bu da özellikle kalabalık dönemlerde ziyaretçilerin farklı katlara dağılarak daha rahat say yapmasına imkân tanır. Yürüyüş bandı bulunan şeritler, yorulan ziyaretçiler için ekstra kolaylık sağlar.
Say Sırasında
- Günümüzde Safa ve Merve arasındaki alan kapalı, klimalı bir koridor hâline getirilmiştir; yürüyüş bandı ve tekerlekli sandalye şeritleri de bulunur.
- Yeşil ışıklı bölüm olarak bilinen kısımda erkeklerin hafif tempolu yürümesi yaygın bir uygulamadır; kadınlar normal hızda yürür.
- Tavafta olduğu gibi sabit bir dua zorunlu değildir; zikir ve dua ile geçirilmesi tavsiye edilir.
Say Duaları Hakkında
Say için de tavafta olduğu gibi ezberlenmesi zorunlu, sabit bir dua yoktur. Safa ve Merve tepelerine çıkışta Kâbe’ye yönelip dua etmek geleneksel bir uygulamadır; içerik konusunda serbestsiniz — kendi dilinizde dua edebilir, zikir çekebilirsiniz.
Say Kaç Kez Yapılır?
Say, her umre veya hac için yalnızca bir kez yapılır; tavaf gibi tekrarlanan bir ibadet değildir. Yedi tur tamamlandığında say sona erer.
Say Sırasında Sık Yapılan Hatalar
- Tur sayısını karıştırmak: Uzun bir koridorda ileri geri gidildiği için hangi turda olduğunuzu unutmak kolaydır; parmaklarınızla sayım yapmak veya bir sayaç uygulaması kullanmak faydalıdır.
- Yeşil ışıklı bölgede aşırı hızlanmak: Kalabalıkta koşar adım yürümek düşme riskini artırır; temponuzu çevrenizdeki kalabalığa göre ayarlayın.
- Su almadan başlamak: Say alanı uzundur; susuz kalmamak için yanınızda su bulundurun.
- Yanlış katta kalabalığa takılmak: Zemin kat çok doluysa üst katlara geçmek daha hızlı bir say imkânı sunabilir.
Say Sonrası
Yedi tur tamamlanıp Merve’de bitirildikten sonra umre için sıradaki adım tıraş olmak veya saçı kısaltmaktır (bkz. Umre Nasıl Yapılır?).
Sıkça Sorulan Sorular
Say sırasında abdest gerekir mi?
Tavafın aksine say için abdestli olmak şart koşulmaz, ancak abdestli olmak tercih edilir.
Say alanı ne kadar uzundur?
Safa ile Merve arası tek yön yaklaşık 400 metre civarındadır; yedi tur toplamda yaklaşık 3,5 kilometreye denk gelir.
Say tekerlekli sandalyeyle yapılabilir mi?
Evet, say koridorunda tekerlekli sandalye ve yürüme engelli ziyaretçiler için ayrılmış şeritler bulunur.
Say kaç dakika sürer?
Normal tempoda yürüyen bir ziyaretçi için yedi tur genellikle 45-75 dakika arasında tamamlanabilir; kalabalık bu süreyi uzatabilir.
Safa ve Merve isimleri nereden geliyor?
Safa ve Merve, Mescid-i Haram’ın iki ucundaki küçük tepelerin tarihî isimleridir ve İslam öncesi dönemden beri bu bölgede bilinen coğrafi noktalardır.
Say sırasında ara verilebilir mi?
Yorulduğunuzda kısa bir süre kenara çekilip dinlenebilir, ardından kaldığınız turdan devam edebilirsiniz; say’in bir oturuşta bitirilmesi şart değildir.
Say koridorunda hangi katı tercih etmeliyim?
Zemin kat en kalabalık olandır; daha rahat bir say için üst katları veya yürüyüş bandı bulunan şeritleri tercih edebilirsiniz.
Pratik ipucu: Say alanı uzun bir mesafedir; rahat ayakkabı/terlik giymek ve yanınızda su bulundurmak yorgunluğu azaltır.
Sosyal Medyada Bizi Takip Edin
Mekke, Medine, hac ve umreyle ilgili en güncel haberler, resmî duyurular ve rehber içerikler için sosyal medya hesaplarımızdan bizi takip edin.
- 📲 Instagram: @mekkehaber
- 📘 Facebook: Mekke Haber
- 🟢 WhatsApp Kanal: Kanalımıza Katılın
Reklam / İşbirliği için: WhatsApp — +90 553 943 66 34
